Formy prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce

Jak rozumiana jest działalność gospodarcza w polskim prawie?

Definicje działalności gospodarczej możemy odnaleźć w art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców. W myśl tego przepisu: „działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły”.

W Polsce działalność gospodarcza może być prowadzona w wielu formach z czego zdecydowana większość jest podobna do instytucji występujących w innych krajach europejskich.

Wśród dostępnych w Polsce form prowadzenia działalności gospodarczej można wyróżni:

  • spółki handlowe, uregulowane w ustawie z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych , dzielące się na:
    • spółki kapitałowe;
    • spółki osobowe
  • formy przewidziane dla przedsiębiorców zagranicznych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dzielące się na:
    • oddział przedsiębiorcy zagranicznego;
    • przedstawicielstwo przedsiębiorcy zagranicznego oraz;
  • indywidualną działalność gospodarczą.

Czym jest i jak powstaje spółka handlowa?

Spółka handlowa rozumiana jest jako forma współdziałania w celu zarobkowym, co najmniej dwóch osób, za wyjątkiem spółki z ograniczoną działalnością, która może być spółką jednoosobową.

Spółka powstaje w wyniku zawarcia umowy, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie tzw. wkładów finansowych (wpłacenie odpowiedniej sumy pieniężnej dla spółki) oraz ewentualnie przez współdziałanie ze sobą w inny określony sposób. Rozróżnia się osobowe i kapitałowe spółki prawa handlowego.

Czym się różni spółka osobowa od kapitałowej?

W spółkach osobowych najważniejszą rolę odgrywają wspólnicy spółki, wykonywana przez nich praca czy też kwalifikacje, które przekładają się na późniejsze prowadzenie działalności gospodarczej. Dodatkowo w spółkach osobowych to wspólnicy, co do zasady odpowiadają całym swoim majątkiem za jej zobowiązania.

W spółkach kapitałowych natomiast najważniejszym elementem jest wniesiony przez wspólników spółki kapitał, dzięki któremu spółka będzie miała środki do rozpoczęcia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej. W spółce kapitałowej wspólnicy nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki z własnego majątku, odpowiadają jedynie wkładem, który sami wnieśli do spółki.

Dla lepszego zobrazowania wyobraźmy sobie sytuację, w której to spółka handlowa ma dług w wysokości np. 40 000 zł, a wspólnicy wpłacili kapitał w wysokości 5 000 zł.

W spółce osobowej wspólnicy będą zmuszeni zapłacić całość zobowiązania w wysokości 40 000 zł. Oznacza to, że wspólnicy spółki ponad te 5 000 zł będą musieli dodatkowo solidarnie dopłacić ‘’z własnej kieszeni’’ .

W spółce kapitałowej natomiast ich odpowiedzialność będzie ograniczona do kwoty 5 000 zł, nie będą więc musieli płacić ponad wysokość wkładu, który wpłacili do spółki.

Działalność gospodarcza osób zagranicznych w Polsce

Obowiązujące prawo umożliwia obecnie prowadzenie działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nie tylko polskim przedsiębiorcom, ale również takim, których siedziby znajdują się za granicą.

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej umożliwia prowadzenia działalności gospodarczej przedsiębiorcom zagranicznym w Polsce w formie oddziału lub przedstawicielstwa. Obie te formy wyraźnie się jednak od siebie różnią.

Czym jest oddział, a czym przedstawicielstwo?

Przyjmuje się, że za oddział przedsiębiorstwa zagranicznego należy rozumieć wyraźnie wyodrębnioną organizacyjnie część działalności danego przedsiębiorcy. Może ona posiadać własną klientelę oraz określoną przez przedsiębiorcę macierzystego samodzielność. Należy pamięta

, że oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie, w jakim działalność gospodarczą prowadzi przedsiębiorca zagraniczny w swoim państwie. Odział taki działa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego, można więc przyjąć, że stanowi on fragment przedsiębiorcy zagranicznego na terenie Polski.

Niezależnie od tworzenia oddziałów, przedsiębiorcy zagraniczni mogą także tworzyć w Polsce przedstawicielstwa. W praktyce otworzenie przedstawicielstwa w większości przypadków stanowić będzie etap poprzedzający otworzenie oddziału, gdyż przedstawicielstwo w granicach naszego kraju może prowadzić działalność tylko w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego, w przeciwieństwie do oddziału, który może prowadzić swój biznes w pełni.

Indywidualna działalność gospodarcza

Na zakończenie warto jeszcze wymienić możliwość prowadzenia w Polsce indywidualnej działalności gospodarczej. W praktyce forma ta nazywana jest często samozatrudnieniem.

Kto może założyć indywidualną działalność gospodarczą?

Może być założona wyłącznie przez osobę fizyczną.

Ogólne zasady działania przedsiębiorstw osób fizycznych określone są w ustawie z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców.

Ta forma prowadzenia działalności gospodarczej charakteryzuję się prostotą i niskimi kosztami założenia oraz prowadzenia, dlatego przyjmuje się, że jest ona najbardziej popularną formą działalności dla drobnego biznesu.